Techniek
Ontdooien: veilig en toch snel
Ontdooi vlees, kip en vis afgedekt in de koelkast, het liefst een dag van tevoren. Moet het sneller, gebruik dan de magnetron op de ontdooistand of koud water en bereid het daarna meteen; het aanrecht sla je over.
Kip vergeten uit de vriezer te halen? Een kipfilet of een portie gehakt ontdooi je veilig in de magnetron op de ontdooistand, als je daarna meteen gaat koken. Heb je een dag de tijd, leg het dan afgedekt onderin de koelkast: dat is de veiligste manier en het vlees blijft er sappiger bij. Hieronder lees je per manier hoe het werkt, waarom je het aanrecht overslaat en waar je bij vis, kip en restjes op let.
Waarom ontdooien op het aanrecht niet veilig is
Op het aanrecht ontdooit de buitenkant het eerst. Die ligt dan uren op kamertemperatuur terwijl het midden nog bevroren is, en bij kamertemperatuur kunnen ziekmakende bacteriën snel groeien. Om dezelfde reden ontdooi je niet op de verwarming of in warm water.
Rauw vlees, kip, vis en restjes ontdooi je in de koelkast, of in de magnetron als het snel moet. Wat je normaal buiten de koelkast bewaart, zoals brood en cake, mag wel op het aanrecht ontdooien, net als kale tortilla's: die zijn dun en snel ontdooid.
| Wat | Waar ontdooien | Let op |
|---|---|---|
| Rauw vlees, gehakt en kip | Koelkast; kleine stukken ook in de magnetron | Uit de magnetron bereid je het meteen |
| Vis en garnalen | Koelkast; met haast magnetron of koud water | Dep ze droog voor het bakken |
| Restjes, soep en saus | Koelkast of magnetron | Eén keer opwarmen, tot het stomend heet is |
| Taart met room of vers fruit | Koelkast | Bewaar hem daarna ook in de koelkast |
| Brood, cake zonder room of vers fruit, koekjes | Aanrecht, in een zak of folie | Ingepakt drogen ze minder uit |
| Kale tortilla's en plakjes bladerdeeg | Aanrecht, los van elkaar | Klaar als ze buigen zonder te breken |
| Diepvriesgroente en vissticks | Niet ontdooien | Bevroren de pan of oven in, zoals de verpakking zegt |
De koelkast is de veiligste plek om te ontdooien
Haal het een dag van tevoren uit de vriezer en leg het afgedekt op een bord of in een schaal onderin de koelkast. Dan drupt er geen dooivocht op ander eten, en onderin is het vaak het koudst. Vlees mag ook ontdooien in de verpakking waarin je het hebt ingevroren.
Langzaam ontdooien houdt de kwaliteit het best: het vlees neemt het vocht dat vrijkomt geleidelijk weer op en blijft sappiger. Volgens het Voedingscentrum bespaar je er ook energie mee. Het vleesvocht dat op het bord achterblijft, spoel je weg.
Een platte portie ontdooit sneller dan een dikke klomp; hoe je porties zo invriest, staat bij eten invriezen.
| Wat | Uit de vriezer | Daarna |
|---|---|---|
| Kipfilet, kipdijen of drumsticks | Een dag van tevoren | Direct bereiden, tot 75 graden in het midden |
| Gehakt, biefstuk of ander vlees | Een dag van tevoren | Gehakt bak je door en door gaar, tot 75 graden |
| Hele kip | Ongeveer een dag van tevoren | Direct bereiden; meet 75 graden in de dij |
| Kalkoen van vier kilo | Ongeveer twee dagen van tevoren | Meet 75 graden in de borst en in de dij |
| Visfilet of garnalen | De avond van tevoren | Droogdeppen en binnen een dag bereiden |
| Restje, soep of saus | De avond van tevoren | Eén keer opwarmen, tot het stomend heet is |
Moet het snel, gebruik dan de magnetron
Kleine stukken vlees, kip of vis en bevroren restjes ontdooi je het snelst in de magnetron. Leg ze op een bord of in een schaal van glas of porselein, zodat het vocht wordt opgevangen, en haal ze eerst uit een schaaltje van piepschuim of een kartonnen doos. Gebruik de ontdooistand en keer of schep het een of twee keer om.
Een vaste tijd is er niet: die verschilt per product en per apparaat, dus kijk en voel tussendoor. Stop zodra het overal zacht is. Op een hoog vermogen verliest het eten veel vocht.
Een rollade of een hele kip is te groot voor de magnetron: de buitenkant wordt dan al gaar terwijl de binnenkant nog bevroren is. Wat uit de magnetron komt, bereid je meteen. Hoe je een magnetrontijd omrekent naar jouw vermogen, staat bij de recepten uit de magnetron.
| Stand of vermogen | Waarvoor |
|---|---|
| Ontdooistand | De eerste keus, als je magnetron hem heeft |
| Ongeveer 350 watt | Snel ontdooien van kleine hoeveelheden |
| Ongeveer 250 watt | Normaal ontdooien |
| Ongeveer 100 watt | Langzaam ontdooien, en gevoelige producten zoals vis |
Wanneer kun je in koud water ontdooien?
Sneller dan alleen de koelkast is koud water in de koelkast; het Voedingscentrum noemt dat voor vis. Doe de vis dan in een zak die niet lekt. Garnalen die je meteen gebruikt, mogen in een vergiet onder de koude kraan.
Voor vlees en kip noemt het Voedingscentrum alleen de koelkast en de magnetron. Health Canada beschrijft koud water ook voor vlees en gevogelte, op deze manier:
- Doe het in een zak of verpakking die niet lekt.
- Leg het in een schone kom of gootsteen, helemaal onder koud water.
- Ververs het water elk halfuur tot alles ontdooid is.
- Bereid het direct daarna.
Laat diepvriesgarnalen na het ontdooien uitlekken en dep ze droog, dan bakken ze in de pan in plaats van te koken.
Hoe ontdooi je vis?
Vis ontdooi je het best de avond van tevoren in de koelkast, afgedekt op een bord. Heb je meer haast, gebruik dan de magnetron op de ontdooistand of op een laag vermogen, rond 100 watt, of koud water in de koelkast. Op een hoger vermogen garen de dunne randen al voordat het midden ontdooid is.
Dep ontdooide vis droog met keukenpapier voor hij de pan in gaat; een natte filet kookt in zijn eigen vocht en krijgt geen korst. Bij pangasiusfilet, die je meestal bevroren koopt, loopt er veel vocht uit.
Sommige diepvriesvis mag bevroren de oven of pan in; dat staat dan op de verpakking, en het duurt langer. Vis is gaar bij 60 graden in het midden, of als hij bij lichte druk schilfert; bij kabeljauw zie je dat aan de witte vlokken die loslaten. Ben je zwanger, verhit vis dan tot boven de 75 graden.
Hoe ontdooi je kip en ander vlees?
Kip en vlees leg je een dag van tevoren afgedekt onderin de koelkast. Een hele kip heeft ongeveer een dag nodig, een kalkoen van vier kilo ongeveer twee. Kipfilet, kipdijen en ander vlees in kleine stukken kun je ook in de magnetron ontdooien.
Bereid kip direct als hij ontdooid is. Spoel rauwe kip niet af onder de kraan, ook niet met azijn of citroen, en was je handen met zeep als je hem hebt aangeraakt. Een snijplank en mes die rauwe kip hebben geraakt, was je met heet water en afwasmiddel af voordat je er iets anders op snijdt.
Kip en gehakt zijn gaar bij 75 graden in het midden; hoe je dat meet, staat bij kerntemperatuur. Zonder thermometer snijd je kip op de dikste plek open: het vlees is wit en het vocht helder.
Zo ontdooi je een restje, soep of saus
Een ingevroren maaltijd leg je de avond van tevoren in de koelkast, of je ontdooit hem in de magnetron. Warm hem daarna door en door op tot hij stomend heet is, schep tussendoor om en eet hem meteen op. Warm een restje maar één keer op; wat daarna overblijft, gooi je weg.
Gebruik je maar een deel, bewaar dan wat je niet hebt opgewarmd afgedekt in de koelkast en eet het uiterlijk de volgende dag op. Ingevroren gekookte rijst laat je ook in de koelkast ontdooien. Hoe lang elk soort restje goed blijft, staat bij restjes bewaren.
Wat er vaak misgaat bij ontdooien
- Het vlees ligt 's ochtends al op het aanrecht voor het avondeten. Leg het de avond ervoor in de koelkast. Vergeten? Dan is de magnetron op de ontdooistand de snelle route.
- Het midden is nog hard als het de pan in gaat. Dan wordt de buitenkant donkerbruin terwijl de binnenkant nog niet gaar is. Druk voor het bakken op het dikste deel; voelt het nog hard, geef het dan meer tijd in de koelkast of een korte ronde op de ontdooistand.
- Diepvriesgroente gaat ontdooid en rauw een salade in. Maak diepvriesgroente zoals doperwten en edamame eerst gaar en heet, ook als hij daarna koud een salade in gaat.
- Een grote vogel komt te laat uit de vriezer. Een kalkoen heeft in de koelkast ongeveer twee dagen nodig, en voor de magnetron is hij te groot. Reken dus terug vanaf de dag dat je hem braadt.
Met deze recepten oefen je het ontdooien
In deze drie recepten begint een van de ingrediënten in de vriezer:
- Traybake met zalm, krieltjes en broccoli: bevroren zalm een nacht in de koelkast, daarna droogdeppen.
- Pittige garnalenpasta met tomatensaus: diepvriesgarnalen uit de koelkast of onder de koude kraan.
- Spinazietaart met feta en yoghurt: diepvriesspinazie ontdooien en stevig uitknijpen.
Hier komen de adviezen vandaan
De adviezen op deze pagina volgen het Voedingscentrum. Voor koud water en de ontdooitijd van gevogelte gebruikten we ook Health Canada, de gezondheidsdienst van de Canadese overheid.
Veelgestelde vragen
- Kun je ontdooid vlees opnieuw invriezen?
- Rauw niet: ontdooid rauw vlees, kip en vis gaan niet terug de vriezer in, en vis waarop 'ontdooid' staat ook niet, want die is al eens bevroren geweest. Maak je er eerst een gerecht van, dan mag dat gerecht wel de vriezer in. Een restje dat al ingevroren en opgewarmd is, vries je niet nog een keer in.
- Hoe lang kun je ontdooid vlees in de koelkast laten liggen?
- Niet lang. Kip bereid je direct als hij ontdooid is, net als alles wat uit de magnetron of het koude water komt. Vlees en vis die in de koelkast zijn ontdooid, gebruik je binnen een dag, en een ontdooide maaltijd die je nog niet hebt opgewarmd, eet je uiterlijk de volgende dag op.
- Moet je diepvriesspinazie ontdooien?
- Voor een saus of stamppot niet: het blok kan bevroren de pan in, en na 8 tot 10 minuten is het uit elkaar gevallen en kookt het vocht weg. Voor een taart of ovenschotel ontdooi je hem de avond van tevoren in de koelkast of in de magnetron, en knijp je hem daarna stevig uit. Meer tijden voor groente uit de diepvries staan in de tabel met kooktijden.
- Kun je diepvriesfruit ontdooien en zo eten?
- Dat kan, maar zacht fruit zoals frambozen, aardbeien en bessen kan norovirus en hepatitis A bevatten, en invriezen maakt die niet onschadelijk. Afspoelen in een zeef mag; wil je geen risico lopen, dan is verhitten volgens het Voedingscentrum de verstandigste keuze, bijvoorbeeld in een compote of saus.
- Hoe ontdooi je brood?
- Op het aanrecht, in de zak: brood bewaar je ook buiten de koelkast. Het handigst vries je het in porties in en haal je er elke dag uit wat je nodig hebt. In de vriezer blijft brood een tot drie maanden goed, al droogt het er langzaam uit.